Deprem Dede ile interaktif eğitimin önemi

Depremden korkan çocuk kalmasın, herkes teknoloji kullansın. Baksana doğal afetler, teknoloji kullanımı sonrasında az da olsa hafifliyor. Yardım kampanyaları artık televizyondan daha hızlı yayılıyor. "Sosyal medya can kurtardı" haberleri bile internetin etkisini gösteriyor. Bence en yeni deprem sloganı: "Sarsılalım ama, teknoloji sayesinde yıkılmayalım."

Deprem Dede: Ahmet Mete Işıkara

Bilim insanları yaşanan gelişmelerden sonra açıklama yapıp dururlar. Kimileri televizyon programlarına çıkıp insanları uyutmayı başarır. (Ben uyumadan önce her zaman onları dinlerim.) Kimileri de masal anlatmayı bırakıp faydalı bilgiler sunar. Hem de işe yarar bilgileri sıkmadan anlatırlar. Ahmet Mete Işıkara bu konuda çok başarılı! Çocuklara nasıl ulaşması gerektiğini de biliyor. Hem çizgi film karakteri, hem de deprem eğitim konseri izleyicisi!

1. Ekranlarda zelzele etkisi yaratan Deprem Dede aynı etkiyi internet üzerinde de bırakıyor. Çocuklar için, depremin ne demek olduğunu merak ediyor. İnternet üzerinden gelen tüm sorulara cevap veriyor. Fen ve teknoloji kitabında olmayan açıklamalar yapıyor. Deprem eğitimi söz konusu olduğunda elinden geleni yapmak için sizleri bekliyor. Kulak verin: Deprem Dede anlatıyor!


2. Deprem Dede çizgi film kahramanı olmak için çoktan hazır! Bilgilerini çocuklardan saklamıyor. Bunun için hazırlanan animasyonlarda deprem öncesi ve sonrası bildiklerini bir bir anlatıyor. Depremden korkan çocuklara yardım etmeyi sevdiğini gösteriyor. 


3. Depremin nasıl oluştuğunu anlamak çocuklar için kolaylaşıyor. Yüksek görsel zeka sahibi öğrenciler yaşadı. Depremde yaşananlar herkesin gözünü açıyor. Çünkü, hazırlanan deprem animasyonları bilgileri kalıcı hale getiriyor. Yaşananları bilimsel bir şekilde açıklamaya yetiyor.


4. Müzik, eğitimde pek çok defa kulağımıza kadar gelir. Melodileri eğitimin önemi için kullanan insanların sayısı artıyor. Konu doğal afetler olunca, notalar sarsılıyor. Depremi anlatmak için Gökhan Şen şarkılarını söylemeye başlıyor, Deprem Dede tempo tutuyor. Müziğin gücü adına depremden korkan çocukların sayısı azalıyor.

Read more »

Dengeli beslenmenin önemi interaktif eğitim ile kolay!

Sağlıklı beslenme terimi ile okul yıllarında tanıştım. Derslerde öğrenmediğim bilgileri, kantincilerden öğrendim, dengeli beslenmenin önemini anladım. Okul kantini bu konudaki açlığımı dengeli bir sürede doyuruyordu. Hayır, bugünkü gibi öyle yasaklar yoktu. Hamburger ve kola ikilisi raflarda yerini alıyordu ama nihayetinde ikisinden de uzak durmayı başardım. Keşke oyun ve videolar ile interaktif eğitim alarak gerçekleşseydi ama, olmadı. Bu sağlıklı konunun hakkından nasıl geldim, anlatmalıyım.

Okul kantininde yemek yiyen öğrenci. [Flickr/Clipartkid]

"Çocuklarımız okulda sağlıklı besleniyor mu?" Bu sorunun cevabı bütün kantinciler için aynıdır. Eskiden olsa, bir kere daha düşünmelerini isterdim. Öyle ya, hijyenden bihaber kantin çalışanları vardı. Üstelik onların toplamı, hamburger sayısından daha fazlaydı. Böyle günleri yaşıyordum. Teneffüslerde kantin önünde oluşan sırada her zaman bir yerim oluyordu. Sıra bana gelene kadar, önümdekinin ensesinde gözüm yoktu. Amacım kantinci abileri gözlemlemekti. Kağıda sarıp verdikleri patates kızartmaları nasıl bir sarmalın içindeydi?

Pek Hijyenik Patates Kızartmaları!
Okul kantinlerinde çalışanların elinden her iş gelirdi. Patatesleri çıplak elleri ile doldurmak, kağıt içindeki patates kızartmasını uzatmak, çıplak ellerle para üstü vermek vs. Herşeyin yolunda olduğunu anladınız mı? Ben buna pek anlam veremediğim için sıradan çıkıp giderdim. İlköğretim yaşantım bitene kadar kantincilerin eldiven kullanmasını bekledim. Ama o güzel günleri göremedim. Hep çantamda iki tane "anne sandviç" taşıdım. Şimdi ideal kilomla hüzünleniyorum. Hepsi kantinci abinin suçu!

Uzmanlar da benim gibi düşünüyor: okul kantinlerinden beslenmek yerine, ailelerin evlerinde çocukların okula giderken yanlarına alabilecekleri sağlıklı beslenme menüleri öneriyor. Tabii, bu menülerde protein, karbonhidrat ve yağın dengeli olması için çalışmalı, biraz sebze ve meyveyi de unutmamalı. Çocuklara şeker ve yağ içeriği yüksek besinler hakkında eğitim verilmeli, bunları tüketmelerini kısıtlamak da yararlı olacak. Ayrıca, okul kantinleri ve çevresinde satılan yiyeceklerin denetimlerinin sık aralıklarla yapılması da çok önemli.

Çocuklara dengeli beslenmeyi doğru bir şekilde anlatmak gerekiyor. Bunun için interaktif oyunlar ve videolar oldukça işe yarar. Bu sayede öğrencilere dengeli beslenmenin önemini anlatan bilgileri pekiştirme imkanı vermiş oluruz. GAV ve MEB işbirliği ile 8-11 yaş öğrencilerine yönelik geliştirilen, “Yemekte Denge” eğitim programı başladı. Teknoloji bu sayede karnımızı güzelce doyuruyor!

Read more »

Güneş girmeyen eve doktor amcam girer!

Mevsimler durmadan değişiyor. Yine bir mevsim geçişini yaşıyorum. Bütün bunlar olurken, çocuklar gibi sağlık konusuna çok dikkat etmiyorum. Ancak hasta olduktan sonra aklım başıma geliyor. Bu küçüklükten beri böyledir. Ailemde çocuk hastalıkları doktorunun kapısını en çok çalan benim. Güneş girmeyen evde yaşamadığım halde, bu yıllarca böyle devam etti. Sonra gelsin şuruplar, ilaçlar.. "Kutu kutu pense" tekerlemesi benim yüzümden "Kutu kutu ilaç" şeklinde değişmişti. Şimdi son teknoloji elimin altında olsa bunları yaşar mıydım? Bunun cevabını doktor amcam cevaplasın.

Çocuk doktoru odasına hasta ve Güneş girer. Resim: Repoort

Eğitim hayatım boyunca karşıma çıkan atasözlerinden hep bir öğüt bekledim. Atalarımızın bir bildiği olduğuna her zaman inandım. Bu böyle olduğu için, "Güneş girmeyen eve doktor girer." atasözünün açıklaması peşinde koştum. Cevabı bulana kadar iyi ki yataklara düşmedim. Çünkü güneşin çocuk sağlığı açısından öneminin farkındaydım. Güneşin girmek istemediği evlere mikropların gireceğine inanıyordum. Güneş, doktor amcam gibi hastalıklara iyi geliyordu. Güneşin olduğu evlerde çocuk hastalığı daha az görülüyordu. Bunları bildiğim için çocuk doktorlarının odasında, gözüm hep güneşi aradı durdu.


Güneş girmeyen her evin kütüphanesinde bir "Aile Sağlığı Ansiklopedisi" bulunur. İhtiyaç anında aile büyüklerinden önce ilk oraya sorulur. Çocuk sağlığı konusunda ansiklopedide yazılanlara göre hareket edilir. Hastalanan bir çocuk olduğuna göre, aradığımız sağlık bilgisi karşımıza çıkar. Biliyorum, her aile ansiklopedisi her zaman hayat kurtarmaz. Ama en azından acile gitmeye gerek bırakmaz. Çünkü hastalıklar ile ilgili bilgiler kolayca kullanılabilir.

İnternet çağını yaşadığımız için "Aile Sağlığı Ansiklopedisi" yerini sağlık sitelerine bırakıyor. Bunun en güzel örneği ise, doktoramcam.com Makaleler ve uzman görüşleri bölümleri ile çocuk sağlığı hakkında bilgilere ulaşmak çok daha kolay! Ajanda sekmesinden çocuklara ait hesaplar oluşturarak, kendi takip sisteminizi oluşturabilirsiniz. Şıp diye otomatik olarak aşı takvimleri oluştursun. Güneş girmeyen eve internet girsin!

Ne dersiniz, sağlıklı yaşamak için internet tek başına yeterli midir?

Read more »

Tasarım: Uçan kaykay hareketleri

Uçan kaykay hareketi Magsurf

Geleceği Dönüş'ten kalma komik kaykay hareketleri izleyip duruyorum. Bu çok güzel hareketler bana özgürlüğü ve yer çekimini hatırlatıyor. Kaykaycılar oyuncakları ile kendisini yüksek bir rampadan aşağı bıraktığı zaman bir anda süratlenir, kütle çekiminin etkisiyle. Bir kaykay ne kadar süratlenirse, karşısına çıkan rampada o kadar yükselir. Hazır yol almışken zor ve etkileyici hareketler sergilenilir. Bu yükseğe çıkış ve iniş sırasında potansiyel ile hareket enerjisi durmadan değişir. Fen ve teknoloji dersinden öğrendiklerimi sana sıraladım. Şimdi de son teknoloji ürünü uçan kaykay nedir, tasarımı görelim.

Günümüze kadar sana kimse üzerinde insan taşıyabilen bir kaykay olduğunu söylememiştir. Şimdi kuantum fiziği sayesinde son teknoloji ilerliyor. Görsel bakımdan çok eğlenceli ideal bir tasarım geliştiriliyor. Paris'teki Bilim Festivali kaykay gösterileri ile başlıyor. Meraklısını kolayca taşıyan süperiletken uçan kaykay şimdilik sadece 5 m yolculuk sağlıyor. En azından bakkala kadar gidebilirsin.  

Fen ve teknoloji dersi, kaykay dönüş hareketlerinde de akla gelebilir. Mesela sağ yapmaktan sıkılıp, biraz sola yönelmek istiyorsun. İşte kaykaycılar olarak ağırlığını sola verdikçe, sağ tarafta da eşit bir kuvvet üretmeye başlarız. Kuvvet bir yöne ne kadar uygulanırsa, o yöne doğru ivme de öylesine büyük oluyor.

Videodaki kahraman gibi sen de kaykay ile birlikte sıçrayabilir, çekirgeleri kıskandırabilirsin! Biraz vücuduna hakim olman ve birazcık kafa yorman gerekiyor.

Read more »

ilk teknoloji müze ile çocuk oyunları oyna!

Çocuklar için tasarlanan ilk müze gördüğüm için en az çocuklar kadar sevindim. Baksanıza, çocuk oyunları hep bir araya gelmiş. Bilimsel oyunlar oynayan bu kadar çocuk ilk defa bir arada! Oyun parklarında bulamadığı eğlenceyi teknoloji müzesinde bulmuşlar. Eğlenirken öğrenen çocuklar, fen ve teknoloji dersi kadar sizleri seviyorum.

Free Kidzz Türkiye'nin ilk teknoloji çocuk müzesidir. Şimdi ben çocuk müzesi dediğimde; aklına hemen elbise ve oyuncak sergisi, hani bunlara kalın camların arkasından bakılabilen, uzaktan görülen yerler geliyor. Ama artık çocuk müzesi; bidolu çocuk oyunları ile kolayca öğrenebilen fen ve teknoloji etkinlikleri sağlayan mekan demektir.

Read more »

3 Boyutlu Gözlük ile Görsel Zeka Televizyonda!

Baştan beri öğrenmek için gözlerimi ve gözlüğümü kullanıyorum. Resimler ile düşünmeye başlıyorum. Yetmiyor. Mesela buraya köpek yazıyorum. Önümde bir köpek fotoğrafı olsun, istiyorum. Odamdaki çerçevelerin sayısı bu yüzden artıyor. Şekiller ve şemalarla çevrili bir dünyada yaşıyorum. Trafik kurallarından çok trafik levhaları aklımda kalıyor. (Buna görsel zeka derler.) Şimdi de gelecekteki eğitim uygulamalarını 3 boyutlu gözlük ile görmek istiyorum.

3 boyutlu gözlük takan köpek. Animals 

Gözünü açmanın çoktan zamanı geldi. 3 boyutlu gözlükleri çıkarıp dünyayı izleyen çocuklar, şimdi derse dönsün. Öğretmenleri birazdan 3 boyutlu televizyon yayınını başlatıyor. 3 Boyutlu televizyonlar çok sevdiğim gözlerim gibi çalışıyor. İki lensli kameranın çektiği farklı görüntüleri birleştiriyor. Ve hokus pokus! Televizyona aktarılan görüntü yayına geçiyor. Benim görme yeteneğimden tek fark bir var: Hem sol hem de sağ gözdeki görüntüyü tek ekranda göstermesi. İşte son teknoloji bu!

Gözle Görülür Görsel Zeka!
Çoklu Zeka Kuramı sonrası tutup zekayı 8'e böldüm. Gözle görülür bir biçimde içinden görsel zekayı çıkardım. Görsel zeka, öyle sadece gördüğümüz nesneler ile sınırlı kalamaz. Hayal edebildiğimiz her çeşit şekil, tasarım ve renk bizimle birliktedir. Bu zekaya sahip olan çocuklar yaşadı. Gelecekteki eğitim 3 boyutlu televizyonlar ile yapılacak. Eğitim ve öğretimin yeni boyutu işte bu!

3 boyutlu gözlükler ile eğitim yapılan sınıflarda bulunan grup öğrencilerinden %86‘sı sınav sonuçlarında pozitif gelişim gösterirken, klasik metodla eğitim alan grupta bu oran %52‘de kaldı. Ayrıca, 3 boyutlu eğitim yapan sınıfta, derse katılım ve ilginin %92 oranında seyrettiği saptanırken, klasik metodla eğitim yapan sınıfta bu oran da %46 olarak belirlendi. Çalışmayı yürüten uzmanlar, “Uygulama çocukların ilgisini çekmeyi başardı ve bu 3B bölümünün ötesine yansıdı, öyle ki, öğrendikleri şeyle ilgili merakı tetiklemekle kalmadı, bunu bütün sınıfa da yaymayı başardı” şeklinde konuştu.

Ekran başından ayrılmayan çocukları en az öğretmenleri kadar ben de düşünüyorum. Halbuki endişe edilecek bir durum yok. Çünkü günden güne eğitim araçları yenileniyor. Son teknolojiyi gözümün önüne getirdiğimde, 3 boyutlu televizyonlar yayına başlıyor.

Şimdi sen de görsel zeka testi ile bana katıl.

Read more »

Akıllı Blok Oyuncak Dünyası

Blok oyuncaklar benim için akıllı oyun gücünün en iyilerindendir. Basit eğlence araçları gibi gözüktüğünü biliyorum ama, çocukları oylamasını bilir. Küçüklerin hayal gücünü geliştirmesi için çalışır. Ana renkleri ile düş gücünü boyayan tahta bloklar, yerini elektronik oyuncaklara bırakıyor. Son gelişmelerden sonra ilginç teknoloji, blokları daha akıllı hale getiriyor. Oyuncak dünyası dijitalleşiyor!

Çocukları hepimiz tanırız. Ellerine geçen oyuncak bloklar ile olağanüstü yapılar yaratırlar. İşin içerisinde oyun evleri ve oyuncak arabalar için geniş garajlar vardır. Hayali yapılar ile kendi dünyasını kolayca yaratırlar. Gelecekte ise, akıllı blok oyuncaklar ile oyun oynamak var. Ellerine geçen elektronik kareler ile istediklerini yapabilirler. Sifteo 'yu ister evirsinler çevirsinler, ister aşağı yukarı oynatsınlar. Bütün değişiklikleri algılıyor ve ona göre davranıyor.

Bir dönem elimizden düşürmediğimiz oyunlar da Sifteo'nun içerisinde! Mesela, tetris oyunu oynamak kolaylaşıyor. Buna benzer basit atari oyunları da hemen aklınıza gelebilir. Belki dokunmatik bir ekranı olmasa da diğer küp oyuncaklar gibi olmadığı bir gerçek.

Oyuncak dünyası için büyük bir yenilik olduğunu düşünüyorum. Oyun konsollarında karşımıza çıkan oyunlar, artık akıllı oyuncaklara transfer oluyor. Oyun oynamak için sadece parmaklarımız yeterli olmayacak. Parmaklarımızın ucunda başka bir dünya yerini alıyor. Ellerimiz eskisinden daha fazla çalışacak. Oyunun sonunu getirmek için iyi bir konum almamız gerekiyor.

Read more »

Klasik Müzik Bestecileri: Melodilerin Hayatı!

Çocuklar kendilerine örnek almak için bir fenomen ararlar. Sevgili anne ve babalar, bu insan niye bir müzisyen olmasın? Müzisyen demişken magazinde boy gösterenler gelmesin aklınıza. Büyük bestecilerin hayatları söz konusu. İşte bu yüzden haftanın kitap önerisi için "Beethoven Çorbayı Neden Fırlattı?" seçtim. Klasik müzik bestecileri dolu dolu yaşadığını Pan Kitap 'tan öğrendim. Bestecilerin hayatta olduklarına inandım.

Müzisyenlerin hayatı. Resim: Kenneth

 Çocukken okulda kullandığım müzik kitapları diğer ders kitapları kadar ilgimi çekmezdi.Sayfaları karıştırırken koca koca resimler ile klasik müzik bestecilerine rastlardım. Ama her seferinde, şöyle bir bakıp geçerdim. Bir ansiklopediden alıntı yapıldığı açıktı. Karmaşık cümleler kullanarak, onların yaşamış olduğuna beni ikna edemezlerdi. Bir kere çocukluğu hakkında en ufak bir bilgi bile vermezdi. "Besteci müziği neden seçti?" sorusuna cevap aranmazdı. Bu böyle olduğu için öyle fazla üzerinde durmazdım.

Read more »

Steve Jobs'un Komik Çocukluk Hayatı

Büyüyünce bilgisayar mühendisi olmak isteyen çocuklar! Steve Jobs'un hayatını örnek aldığınızı biliyorum. Şimdi Steve Jobs gibi düşünmek için bir adım atın. En başından başlayın. Steve Jobs'un çocukluğunu bizden dinleyin. Birazdan yazacağım hikayeyi keşke ondan dinleseydin. Hemen üzülme, youtube'da yayınlanan konuşma videosu da burada. Şimdi zaman makinesinde yola çıkalım. Birazdan Steve Jobs'un çocukluğuna iniş yapıyorum.

  Steven Paul Jobs, 24 Ocak 1955’te henüz Apple mağazası olmayan San Fransisco’da doğdu. Gerçek babası Abdulfettah John Bey ile gerçek annesi Joanne Hanım'dır. Steven Jobs’un adem elmasını farkeden Paul ve Clara Jobs çiftine evlatlık verdi. Evlatlık verildiğini hiçbir zaman gizleme gereği duymadı, "Evlat edin beni" adında komik iPhone uygulaması geliştirdi. Hatta hayatı boyunca bunu şurada burada kendi ağzından anlattı. Öyle Küçük Emrah gibi kimseyi kendisine acındırmadan yaptığını düşünüyorum. Öyle ya, olayın başlangıcında elinden gelen birşey yoktu. Annesinin aldığı bir karar vardı. Üniversite mezunu bir annesi olduğuna göre ne yapması gerektiğini biliyor olmalıydı. Derken olaylar -bir türk filminden daha hızlı- gelişti. Ve Küçük Steve için aile bulundu. Ama işin içerisinde şu kural hep olacaktı: Steve Jobs üniversiteyi okuyacak.

Read more »

Yeni Kelime Bulmaca Teknoloji Soruları

Önümde dört köşeli bir sürü kare uzanıyor. Hayır, dört köşe olmuş harita metod defterime bakmıyorum. Bulmaca sayfası ile karşılıklı duruyorum. Öylece durup boşlukları teknoloji ile ilgili kelimelerle doldurmamı bekliyor. "Gelsin sorular" diyorum, geliyor. Bir de yanında bulmaca sözlüğü olsa!

Elime bulmaca saati geçince bekleme süreleri kısalır. Otobüs daha çabuk gelir, zil daha çabuk çalar. Böylesine işe yarar olmasına rağmen işler zora girer. Bulmaca oyunu için "Gözlüklü Şirin" kadar donanımlı olman beklenir. Hemen herşey konusunda birşeyler biliyorsan, tamamdır. Bilgi çağında yaşadığımıza göre, bu iş çocuk oyuncağı!

Read more »

Ödev araştırma için arama motoru sitesi

"Ödev çıktısı hazırlanır" yazısını bütün kırtasiyelerde görüyorum. Ödev sitesi bulmak, internette arama yapmak çocuk işi!  Ama bazen ev ödevi, arama motorunun sonuçlar ile eşleşmez. İşte "Ödev araştır!" diyen öğretmenlerin bile bilmediği yeni arama siteleri! İnternet Cafe çalışanları da kullanabilir.

Ödev Arayan İnternet Cafe Çalışanlarına Açık Mektup
Sevgili Cen.net Abla,
Öncelikle eğitime verdiğin destekten ötürü seni kutluyorum. Hazırladığın çıktıları, eğitim hayatım boyunca günlük olarak takip ettim. Sen bizim için tüm dersler araştırma kitabı idin. Kimi zaman bir matematikçiydin. Kimi zaman bir Einstein gibi bir fizikçi. Tabi, Einstein buna her zaman bozuluyordu. Bana verdiğin resimlerdeki gibi dilini çıkarıyordu. Yolunda gitmeyen birşey olduğunu biliyordu: Ödev Arama Motoru Kullanmamak!

Read more »